عمود پرواز خوب، عمود پرواز بد!
قسمت اول

یک هواپیمای شکاری برای برخاست عمودی و سپس پرواز افقی به سامانه های پیچیده ی رانش و کنترل نیاز دارد. به همین خاطر هزینه های ساخت چنین هواپیماهایی بسیار بالاست. ضمن اینکه سامانه های پیچیده ی مربوط به برخاست عمودی معمولا در طول پرواز افقی کاربردی ندارند و بلااستفاده اند. این سامانه ها در طول پرواز وزن اضافی قابل توجهی را به هواپیما تحمیل می کنند که کارایی کلی جنگنده را کاهش می دهد. 
پیچیدگی سامانه های اینگونه جنگنده ها و هزینه و سوانح بعضا مرگبار مانع ورود عمودپروازها به نیروی هوایی کشورها شد. تنها نیروی هوایی که به صورت عملیاتی از عمودپروازها استفاده می کند (تا جایی که بنده اطلاع دارم) نیروی هوایی انگلیس است.
اما نیاز کشورهای دارنده ی ناو هواپیمابر به جاگزینی هواپیماهایی با قابلیت برخاست از عرشه ی شناورها از سویی و محدودیت های ساخت شناورهای بزرگ طراحان را باز هم به سوی عمودپروازها برد.
در گذشته و تا قبل از F-35 ، پروژه های گوناگونی برای ساخت عمودپروازها در کشورهای مختلف اجرا شد. از جمله Balzak در فرانسه ، Harrier در انگلیس ، در Yak-38 و Yak-41 در شوروی ، و چند طرح در آمریکا از جمله F-109. همه ی این طرح ها به جز یکی لغو شدند.
در ادامه با این طرح ها آشنا خواهیم شد.

ادامه دارد.